Yazı Hanem

Ortadoğu'nun yerleşik hıristiyanlarından olan ailesiyle birlikte Irak'tan İran'a göç etmek zorunda kalan Aiyleen 14 yaşında güzel ve zeki bir kız. Ablasına, Şah'ın gizli servisi adına birlikte çalışmayı teklif eden Mansur ile tanışıp kaderin bir cilvesi olarak Mansur'la birlikte çalışmaya başladıktan sonra, bu genç kızın hayatı baştan sona değişiyor. İslam coğrafyasında varlığını koruyabilmesini kapalı ve tutucu olmasına borçlu bir topluluğun fazla seçeneği olmayan çaresiz bir parçası iken bir müslümana aşık olmak yeterince kötü değilmiş gibi, araya bir de İran İslam Devrimi'nin girmesi Aiyleen için işleri büsbütün zorlaştırıyor. Zor bir seçim, inanılmaz bir mücadele azmi, kör bir aşk ve çekilen onca acı... Akıcı, sürükleyici ve hüzünlü bir aşk hikayesi.

Aziz Nesin Surname'de, ırzına geçtiği bir çocuğu boğarak öldürme suçundan idama mahkum olan Berber Hayri'nin hikayesini anlatıyor. Bir yandan ölüm cezasını sorgularken, diğer yandan cinsel sapkınlıkları ve asıl işlevi suçluları rehabilite etmek olan cezaevlerinin nasıl bir pislik çukuru haline geldiğini, Berber Hayri'nin hikayesi paralelinde mizahi bir açıdan ele alıp çeşitli yönleriyle tartışıyor. Akıcı, sürükleyici ve eğlenceli bir kitap. Tavsiye ederim. Surnâme'nin tanımını aşağıda yazarın kendi ifadeleriyle aktarıyorum: "Bilindiği üzere Surnâme, Osmanlılar çağında, evlenme, düğün-dernek, sünnet gibi sevinçli olaylar dolayısıyla, halkın da katılmasıyla yapılan ve birkaç gün süren zengin şölenleri, renkli törenleri, büyük eğlenceleri, olağan üstü gösterileri, bütün bu şenlikleri betimleyip anlatan kitaplara denilir. Yani Surnâme, kısacası düğün kitabı demektir. Kolayca anlaşılmaktadır ki, bu düğünler, başlık parasını veremeyip yavuklusunu kaçırdığı için dama düşe...

Türk romanının sayılı ustalarından Kemal Tahir'in, Osmanlı'nın kuruluş yıllarında Söğüt çevresinde geçen olayları anlattığı bu roman, dayandığı tarihi gerçekler arasındaki boşluğu kusursuz hayal gücüyle doldurup dört başı mamur bir roman kurgusuyla taçlandıran yazarın, başyapıtı olarak kabul ediliyor. Zayıf düşmüş Bizans ve Selçuklu devletlerinin merkezin baskı ve etkisinden kısmen kurtulmuş sınır boylarında, beyler ve tekfurlar, içinde bulundukları otorite boşluğunun tadını çıkarmakta, hala az da olsa çekindikleri Moğol hükümdarının Tebriz'deki sarayını ve oradan gelecek haberleri kollamaktadırlar. Bitinya ucunda, tam da bu günlerde, kafasında çılgın fikirler ve olmaz hayallerle Notüs Gladyüs adlı bir frenk şovalyesi peydah olur. Amacı tekfurları kandırmak, batı avrupanın derebeylik düzenini kurup hür anadolu köylüsünü alınır satılır mal haline getirmek ve Ertuğrul'un topraklarında kendi kontluğunu ilan etmektir. Sınır kalelerini tutan Bizans tekfurları ve civardaki tü...

Bu yazıda, büyük usta Kemal Tahir'in geçtiğimiz günlerde okuyup bitirdiğim üç güzel eserinden bahsedeceğim: Damağası - Kemal Tahir Bu kitap, Kemal Tahir’in cezaevi yıllarında tutmaya başladığı ve ölümüne yakın zamanlara kadar üzerinde çalıştığı notlardan oluşur. Yani yarım kalmış bir roman müsvetlesidir. Buna rağmen, kendini roman sanan nice romandan daha ziyade roman tadı verir. Kemal tahir, bu notlarında cezaevi hayatını ve taşra insanının küçük ama komplo ve kırılmalarla dolu hikayesini ele alırken, Orta Anadolu insanını, doğal halleri içinde bütün derinliğiyle işler. Köylünün dramını anlatırken, ona sadece bakmakla yetinmeyip onu çözmeye ve anlamaya çalışır. Yarattığı, canlı ve gerçeğe uygun roman kişileri üzerinden bir Anadolu insanı manzarası çizer. Sağırdere Kemal Tahir Yamören'li Mustafa'nın umutsuz bir aşktan kaçıp cahil bir köylü genci olarak geldiği Ankara'dan, cebi para, sandığı hediye dolu bir taş ustası olarak köye dönüşünü anlatır. Körduman - Kemal Tahir ...

Büyük romancı Kemal Tahir imzalı iki değerli kitaptan kısaca bahsetmek istiyorum: Rahmet Yolları Kesti - Kemal Tahir Halkın pısırıklığını kendi yiğitliği sanan birkaç eşkiya eskisiyle eşkiyalığı yiğitlik sanan cahil bir çocuğun hikayesi. Usta Romancı Kemal Tahir farkıyla. Yazarın, hikayesini anlatmaya başlamadan önce okurla paylaştığı şu alıntı, kitabın ana fikrini özetliyor: «Ahlak düzeni sağlam olmayan ve soyguncularıyla başa çıkamayan bir toplum, - ruhunda artakalmış barbarlık duygusunun da baskısıyla - soyguncularına karşı hayranlık duyar.» (Andre Maurois) Bozkırdaki Çekirdek - Kemal Tahir Kemal Tahir, Anadolu bozkırında yeni bir köy enstitüsünün kuruluş hikayesini anlattığı bu romanda, köy enstitülerinin kuruluş amacını ve köylünün bu enstitüleri nasıl gördüğünü ele alıp devletin köye ve köylüye bakışını sorguluyor. Cumhuriyet'in kuruluş yıllarında köyü ve köylüyü dalkavukluğa varan bir hayranlıkla yücelten kadın ve erkeklerin yüreğini tutuşturan romantik idealizm ateşini...

İki güzel Kemal Tahir romanından kısaca bahsedelim: Büyük Mal - Kemal Tahir - dur hele aman beyim! büyük mal kitap adı hiç olamaz! - neden bakalım, mustafa yıldız ağa! - şundan ki... bizim buralarda sığır anlamına gelir büyük mal... bildiğin öküz... - hay çok yaşa mustafa yıldız, daha iyi dedin ya... büyük mal Kemal Tahir'in, Yedicinar Yaylasi ile baslayip Köyün Kamburu ile devam eden üçlemesinin son kitabıdır. Osmanlı İmparatorlugu'nun son dönemiyle Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yillarinda Çorum kırsalında gelisen olaylari konu alır. Anadolu'da sermayenin hangi yollarla el değiştirdiğini anlatır. Ağalığı sorgular, eşkiyalığı yargılar, devletle köylü arasındaki ilişki ve mücadeleyi irdeler. Anadolu'da onda dokuzu kaçmak diye bilinen yiğitliğin bilek işi değil, yürek işi olduğunu vurgular. Kelleci Memet - Kemal Tahir Tüfeğin kazara patlamasıyla ağasını vuran saf bir köylü gencinin cezaevi günlerini, onu hapse sürükleyen olaylar zincirini ve nihayet Kelleci Memet olarak...