Devlet Ana - Kemal Tahir
Türk romanının sayılı ustalarından Kemal Tahir'in, Osmanlı'nın kuruluş yıllarında Söğüt çevresinde geçen olayları anlattığı bu roman, dayandığı tarihi gerçekler arasındaki boşluğu kusursuz hayal gücüyle doldurup dört başı mamur bir roman kurgusuyla taçlandıran yazarın, başyapıtı olarak kabul ediliyor.
Zayıf düşmüş Bizans ve Selçuklu devletlerinin merkezin baskı ve etkisinden kısmen kurtulmuş sınır boylarında, beyler ve tekfurlar, içinde bulundukları otorite boşluğunun tadını çıkarmakta, hala az da olsa çekindikleri Moğol hükümdarının Tebriz'deki sarayını ve oradan gelecek haberleri kollamaktadırlar.
Bitinya ucunda, tam da bu günlerde, kafasında çılgın fikirler ve olmaz hayallerle Notüs Gladyüs adlı bir frenk şovalyesi peydah olur. Amacı tekfurları kandırmak, batı avrupanın derebeylik düzenini kurup hür anadolu köylüsünü alınır satılır mal haline getirmek ve Ertuğrul'un topraklarında kendi kontluğunu ilan etmektir. Sınır kalelerini tutan Bizans tekfurları ve civardaki tüm diğer çapulcu ve despotlar Notüs Gladyüs'ün vaatlerle dolu bu ithal fikirlerine dört elle sarılırlar.
Ertuğrul Gazi ise, etrafındaki bizans tekfurlarıyla çatışmamak ve yıllardır üzerine titrediği barışı sürdürmek için elinden geleni yapmakta, bu çatışmasızlık hali Söğüt'e akan gazilerin ayağını kesmekle kalmayıp, Söğüt'teki Türkmeni de günden güne yoksul düşürmektedir.
Notüs Gladyüs'ün barışı bozmak ve Ertuğrul Gazi'yi komşu tekfurlarla çatışmaya zorlamak amacıyla planlayıp sinsice hayata geçirdiği kalleşçe işlenmiş bir cinayet, iğrenç bir tecavüz ve adi bir hırsızlıktan müteşekkil haince bir komplo, sonu nereye varacağı bilinmez bir olaylar zincirinin ilk halkası olur. Uçta barış bozulmuş, sonradan tarih kitaplarına geçecek büyük olayları tetikleyen küçük taşlar yerinden oynamış, Söğüt'te çarklar ağır ağır dönmeye başlamıştır. Bundan sonra olanları, bizzat Kemal Tahir'in kaleminden okumanızı tavsiye ederim.
Devlet Ana için, ustanın başyapıtı diyorlar. Hak veriyorum. Diriliş Ertuğrul dizisinden tarih kotarmaya çalışanlara inat, Osmanlı tarihine ilgi duyan herkes mutlaka okumalı. Tarih ve fikir, kaf dağının ardına dolanmadan nasıl kurgulanır görmek için okumalı. Kuruluş'un, devlet olmaya giden yolda çekilen çilenin, devlet kurma gayretinin ardında dağ gibi duran gayenin anlaşılması için okumalı. Mavro'dan, Kerimcan'dan, Bacı Bey'den, Orhan'dan, Ertuğrul Gazi'den, Osman Gazi'den, Şeyh Edebali'den feyz almak için okumalı.
Zayıf düşmüş Bizans ve Selçuklu devletlerinin merkezin baskı ve etkisinden kısmen kurtulmuş sınır boylarında, beyler ve tekfurlar, içinde bulundukları otorite boşluğunun tadını çıkarmakta, hala az da olsa çekindikleri Moğol hükümdarının Tebriz'deki sarayını ve oradan gelecek haberleri kollamaktadırlar.
Bitinya ucunda, tam da bu günlerde, kafasında çılgın fikirler ve olmaz hayallerle Notüs Gladyüs adlı bir frenk şovalyesi peydah olur. Amacı tekfurları kandırmak, batı avrupanın derebeylik düzenini kurup hür anadolu köylüsünü alınır satılır mal haline getirmek ve Ertuğrul'un topraklarında kendi kontluğunu ilan etmektir. Sınır kalelerini tutan Bizans tekfurları ve civardaki tüm diğer çapulcu ve despotlar Notüs Gladyüs'ün vaatlerle dolu bu ithal fikirlerine dört elle sarılırlar.
Ertuğrul Gazi ise, etrafındaki bizans tekfurlarıyla çatışmamak ve yıllardır üzerine titrediği barışı sürdürmek için elinden geleni yapmakta, bu çatışmasızlık hali Söğüt'e akan gazilerin ayağını kesmekle kalmayıp, Söğüt'teki Türkmeni de günden güne yoksul düşürmektedir.
Notüs Gladyüs'ün barışı bozmak ve Ertuğrul Gazi'yi komşu tekfurlarla çatışmaya zorlamak amacıyla planlayıp sinsice hayata geçirdiği kalleşçe işlenmiş bir cinayet, iğrenç bir tecavüz ve adi bir hırsızlıktan müteşekkil haince bir komplo, sonu nereye varacağı bilinmez bir olaylar zincirinin ilk halkası olur. Uçta barış bozulmuş, sonradan tarih kitaplarına geçecek büyük olayları tetikleyen küçük taşlar yerinden oynamış, Söğüt'te çarklar ağır ağır dönmeye başlamıştır. Bundan sonra olanları, bizzat Kemal Tahir'in kaleminden okumanızı tavsiye ederim.
Devlet Ana için, ustanın başyapıtı diyorlar. Hak veriyorum. Diriliş Ertuğrul dizisinden tarih kotarmaya çalışanlara inat, Osmanlı tarihine ilgi duyan herkes mutlaka okumalı. Tarih ve fikir, kaf dağının ardına dolanmadan nasıl kurgulanır görmek için okumalı. Kuruluş'un, devlet olmaya giden yolda çekilen çilenin, devlet kurma gayretinin ardında dağ gibi duran gayenin anlaşılması için okumalı. Mavro'dan, Kerimcan'dan, Bacı Bey'den, Orhan'dan, Ertuğrul Gazi'den, Osman Gazi'den, Şeyh Edebali'den feyz almak için okumalı.
Yorumlar
Yorum Gönder