Hindistan'a Bir Geçit - Edward Morgan Forster
Edward Morgan Forster, 1924'te yayımlanan Hindistan'a Bir Geçit adlı bu romanda, İngiliz idaresindeki Hindistan'ı, farklı ve birbirinden alabildiğine uzak kültürlere ait insanların, dost olma gayretlerini her seferinde şaşırtıcı bir kesinlikle boşa çıkaran anlayışsızlığı ve önyargıları anlatıyor. Doğuluların ve batılıların insana, topluma ve olaylara bakışındaki farklılıkları sorguluyor, sömüren ve sömürülen milletlerin bireyleri arasındaki ilişki ve etkileşimi ele alıyor.
Hindistan İngiliz sömürgesidir ve efendiler, yönetimleri altında bulunan yerli halkla yüz göz olmamak, onlarla insani düzeyde ilişkiler kurarak kaba kuvvete dayanan sömürü hakkı üzerinde ahlaki bir zaaf oluşturabilecek kaynaşma ve etkileşim olanaklarını baştan yok edip sömürü düzenini sürdürmek adına yönetenler ve yönetilenler arasında çok kesin ve aşılması güç sınırlar koymakta, bu sınırların korunması hususunda İngiliz'lerin özellikle kadınları büyük çaba ve aşırı duyarlılık göstermektedirler.
Yargıç Ronny'nin yaşlı annesi Mrs Moore, tam da bugünlerde, evleneceği adamı iş başında görüp onu daha yakından tanımak isteyen müstakbel gelini Adela da beraberinde olduğu halde Hindistan'a gelir. İngilizlerle yakınlaşıp daha dostane ilişkiler kurma hevesindeki Aziz ile Mrs Moore, bir gece vakti, eski bir caminin avlusunda karşılaşırlar. Genç bir müslüman olan doktor Aziz, kendisine bir ingilizle dost olma fırsatı sunan bu tesadüfü memnuniyetle karşılar ve oradan mutlu bir şekilde ayrılır. Bu garip karşılaşma, sonradan doktor Aziz'in başına büyük dertler açacak Adela ile tanışmalarına ve birlikte Marabar Mağaraları'na yapılan masum bir gezinin uğursuz sonuçlarıyla yüzleşmelerine uzanan yolun belkide ilk adımıdır.
Bu romanı hakkıyla anlatabilmiş olmak için, Fielding adlı tuhaf İngiliz'den de mutlaka bahsetmek gerek. Yerli halka hizmet veren bir okulun İngiliz idarecisi olan Fielding, Hindistan'daki diğer İngilizlerin aksine, halkla içiçe yaşamayı, Hintlilerle yakın dostluklar ve samimi ilişkiler kurmayı tercih etmiş, bu tercihi yüzünden kendi soydaşlarının gözünden düşmüş bir adam. Aziz'le tanışmaları yine Mrs Moore ve Adela aracılığıyla oluyor. Fakat, Marabar Mağaraları olayını takip eden gerilim ve kamplaşmada, Adela'nın etrafında kenetlenen soydaşlarının aksine, Fielding doktor Aziz'in tarafında yer alıyor.
Aziz ve Fielding arasında garip bir ilişki gelişiyor. Her ikisi de dost olmak istiyor, birbirlerine karşı içten ve sıcak davranmaya çalışıyor. Fakat, peşin hükümler ve toplumsal önyargılar hikaye boyunca onları asla rahat bırakmayacak, Aziz ve Fielding arasındaki ilişki asla tam ve gerçek bir dostluk haline gelemeyecektir.
Yazarın en ünlü romanı diyebileceğimiz Hindistan'a Bir Geçit, bir bakıma, Edward Morgan Forster'ın 10 yıl arayla gerçekleştirdiği iki ayrı Hindistan yolculuğuna dair izlenimlerden, yazarın Hindistan'a ilişkin tecrübe ve gözlemlerinden doğmuştur. Bu roman; Hindistan coğrafyası, o coğrafyanın farklı kültürlere ve dinlere mensup insanları, geçmişi ve geleceği hakkında kayda değer analizler, önemli tespitler ve gerçeğe uygun karekterlerle dolu benzersiz bir hazinedir.
Birinci Dünya Savaşı sırasında Mısır'da sivil görevli olarak çalıştıktan sonra 1911 ve 1921 yıllarında Hindistan'a iki yolculuk yaptı. En ünlü romanı A Passage to India (Hindistan'a Bir Geçit) bu yolculukların ürünüdür. Bu romanında sömürgeci İngilizlerle Hintliler arasında gerçek, insani bir bağ kurmanın imkânsızlığını anlattı.
Forster, ayrıca edebiyat eleştirisi, biyografi, edebi ve toplumbilimsel denemeler de yazdı. Aspects of the Novel (Roman Sanatı) ile Two Cheers for Democracy (Demokrasi İçin İki Kere 'Çok Yaşa!') bunların arasında en önemlileridir. Otobiyografik öğeler taşıyan Maurice ise Forster'in erken dönem romanlarından biri olmakla birlikte ancak ölümünden sonra 1971'de yayımlandı. Forster, 80'li ve 90'lı yıllarda özellikle Merchant-Ivory ve David Lean gibi yönetmenlerin romanlarından yaptıkları uyarlamalarla geniş kitlelerce tanındı. Öyküleri Collected Short Stories (Cennet Dolmuşu) ve The Life to Come and Other Stories adlarıyla kitaplaştırıldı. 1970'te öldü. 20. yüzyıl İngiliz edebiyatının önemli yazarlarından biridir.
Kitabın adı: Hindistan'a Bir Geçit
Orijinal adı: A Passage to India
Çeviri: Filiz Ofluoğlu
ISBN: 9789754708790
İletişim Yayınları, 4. baskı - Kasım 2013, 368 sayfa
Hindistan İngiliz sömürgesidir ve efendiler, yönetimleri altında bulunan yerli halkla yüz göz olmamak, onlarla insani düzeyde ilişkiler kurarak kaba kuvvete dayanan sömürü hakkı üzerinde ahlaki bir zaaf oluşturabilecek kaynaşma ve etkileşim olanaklarını baştan yok edip sömürü düzenini sürdürmek adına yönetenler ve yönetilenler arasında çok kesin ve aşılması güç sınırlar koymakta, bu sınırların korunması hususunda İngiliz'lerin özellikle kadınları büyük çaba ve aşırı duyarlılık göstermektedirler.
Yargıç Ronny'nin yaşlı annesi Mrs Moore, tam da bugünlerde, evleneceği adamı iş başında görüp onu daha yakından tanımak isteyen müstakbel gelini Adela da beraberinde olduğu halde Hindistan'a gelir. İngilizlerle yakınlaşıp daha dostane ilişkiler kurma hevesindeki Aziz ile Mrs Moore, bir gece vakti, eski bir caminin avlusunda karşılaşırlar. Genç bir müslüman olan doktor Aziz, kendisine bir ingilizle dost olma fırsatı sunan bu tesadüfü memnuniyetle karşılar ve oradan mutlu bir şekilde ayrılır. Bu garip karşılaşma, sonradan doktor Aziz'in başına büyük dertler açacak Adela ile tanışmalarına ve birlikte Marabar Mağaraları'na yapılan masum bir gezinin uğursuz sonuçlarıyla yüzleşmelerine uzanan yolun belkide ilk adımıdır.
Bu romanı hakkıyla anlatabilmiş olmak için, Fielding adlı tuhaf İngiliz'den de mutlaka bahsetmek gerek. Yerli halka hizmet veren bir okulun İngiliz idarecisi olan Fielding, Hindistan'daki diğer İngilizlerin aksine, halkla içiçe yaşamayı, Hintlilerle yakın dostluklar ve samimi ilişkiler kurmayı tercih etmiş, bu tercihi yüzünden kendi soydaşlarının gözünden düşmüş bir adam. Aziz'le tanışmaları yine Mrs Moore ve Adela aracılığıyla oluyor. Fakat, Marabar Mağaraları olayını takip eden gerilim ve kamplaşmada, Adela'nın etrafında kenetlenen soydaşlarının aksine, Fielding doktor Aziz'in tarafında yer alıyor.
Aziz ve Fielding arasında garip bir ilişki gelişiyor. Her ikisi de dost olmak istiyor, birbirlerine karşı içten ve sıcak davranmaya çalışıyor. Fakat, peşin hükümler ve toplumsal önyargılar hikaye boyunca onları asla rahat bırakmayacak, Aziz ve Fielding arasındaki ilişki asla tam ve gerçek bir dostluk haline gelemeyecektir.
Yazarın en ünlü romanı diyebileceğimiz Hindistan'a Bir Geçit, bir bakıma, Edward Morgan Forster'ın 10 yıl arayla gerçekleştirdiği iki ayrı Hindistan yolculuğuna dair izlenimlerden, yazarın Hindistan'a ilişkin tecrübe ve gözlemlerinden doğmuştur. Bu roman; Hindistan coğrafyası, o coğrafyanın farklı kültürlere ve dinlere mensup insanları, geçmişi ve geleceği hakkında kayda değer analizler, önemli tespitler ve gerçeğe uygun karekterlerle dolu benzersiz bir hazinedir.
Edward Morgan Forster
1879'da doğdu. Cambridge'deki King's College'den mezun oldu. Bir süre İtalya'da yaşadı ve Where Angels Fear to Tread (Meleklerin Uğramadığı Yer) ile Room With a View (Manzaralı Bir Oda) romanlarını yazdı; bu romanlarda Akdeniz kültürünün tenselliği ile tutuk İngiliz roman kahramanları arasındaki ilişkiyi ele aldı.Birinci Dünya Savaşı sırasında Mısır'da sivil görevli olarak çalıştıktan sonra 1911 ve 1921 yıllarında Hindistan'a iki yolculuk yaptı. En ünlü romanı A Passage to India (Hindistan'a Bir Geçit) bu yolculukların ürünüdür. Bu romanında sömürgeci İngilizlerle Hintliler arasında gerçek, insani bir bağ kurmanın imkânsızlığını anlattı.
Forster, ayrıca edebiyat eleştirisi, biyografi, edebi ve toplumbilimsel denemeler de yazdı. Aspects of the Novel (Roman Sanatı) ile Two Cheers for Democracy (Demokrasi İçin İki Kere 'Çok Yaşa!') bunların arasında en önemlileridir. Otobiyografik öğeler taşıyan Maurice ise Forster'in erken dönem romanlarından biri olmakla birlikte ancak ölümünden sonra 1971'de yayımlandı. Forster, 80'li ve 90'lı yıllarda özellikle Merchant-Ivory ve David Lean gibi yönetmenlerin romanlarından yaptıkları uyarlamalarla geniş kitlelerce tanındı. Öyküleri Collected Short Stories (Cennet Dolmuşu) ve The Life to Come and Other Stories adlarıyla kitaplaştırıldı. 1970'te öldü. 20. yüzyıl İngiliz edebiyatının önemli yazarlarından biridir.
Kitabın adı: Hindistan'a Bir Geçit
Orijinal adı: A Passage to India
Çeviri: Filiz Ofluoğlu
ISBN: 9789754708790
İletişim Yayınları, 4. baskı - Kasım 2013, 368 sayfa
Yorumlar
Yorum Gönder